PaardenbijterAeshna mixta


Grote libel rustend in een groene heg.
Rustend vrouwtje Paardenbijter | Aeshna mixta

In het kort

LC
  • Soort: Glazenmakers | Aeshnidae
  • Namen: (NL) Paardenbijter | (LA) Aeshna mixta | (EN) Migrant Hawker | (DE) Herbst-Mosaikjungfer | (FR) Aeschne mixte | (ES) Esna mixta
  • Status: Zeer algemeen. Het is een zwerver die in de nazomer in grote aantallen kan voorkomen. Niet beschermd of bedreigd.
  • Actief: Begin juli tot in november. De piek ligt in de nazomer (augustus en september).
  • Habitat: Allerlei stilstaande en langzaam stromende, voedselrijke wateren. Ze worden vaak in groepen jagend gezien langs bosranden, in parken en in tuinen op zo'n vier meter hoogte, soms ver van het water
  • Voorkomen: De soort komt in heel Nederland algemeen voor. Het is een sterke vlieger (treklibel) die zich over grote afstanden verplaatst en daardoor bijna overal kan opduiken.

Korte omschrijving:

Voor een glazenmaker is de Paardenbijter vrij klein (ongeveer 6,3 cm lang). Het borststuk is overwegend bruin met aan de zijkant twee lichtere, gelige banden en op de schouder slechts een kleine gele vlek. Het mannetje heeft een bruinzwart achterlijf met vele blauwe vlekjes of ringetjes. Het vrouwtje is herkenbaar aan een hoofdzakelijk bruin achterlijf waarbij de vlekken geel tot groen zijn in plaats van blauw.


Actieve periode (EU)

J
F
M
A
M
J
J
A
S
O
N
D

Fotografie van de Paardenbijter

De Paardenbijter | Aeshna mixta is een van de meest markante libellen van de nazomer en herfst. Zijn opvallende Nederlandse naam dankt hij aan een oud misverstand: men dacht vroeger dat deze libellen paarden (of vee) beten. In werkelijkheid doen ze precies het tegenovergestelde en jagen ze juist fanatiek op de horzels, dazen en vliegen die rondom de dieren zwermen. Het is een relatief kleine, maar zeer wendbare glazenmaker. Hoewel het van oorsprong een treklibel is, plant de soort zich inmiddels uiterst succesvol in onze wateren voort.

Wat de Paardenbijter extra interessant maakt voor fotografen, is zijn jachtgedrag. In tegenstelling tot veel andere libellen vind je ze vaak ver weg van het water. Ze jagen graag in groepen – soms zelfs in indrukwekkende zwermen – langs bosranden, in stadsparken en in beschutte achtertuinen. Ze patrouilleren hier op enkele meters hoogte om kleine insecten uit de lucht te plukken. Het mannetje is prachtig getekend met azuurblauwe vlekjes op een donker achterlijf, terwijl het vrouwtje meer geelbruin is. Beide geslachten hebben een kenmerkende gele 'spijker' (T-vormige vlek) op het tweede achterlijfssegment, wat helpt bij de determinatie.

Het fotograferen van de Paardenbijter vraagt om een goede timing. Overdag zijn ze onvermoeibaar en pijlsnel, wat vluchtfotografie tot een pittige uitdaging maakt (al hangen ze soms heel even stil in de lucht). Om ze goed vast te leggen, kun je het beste vroeg in de ochtend of laat op de avond op pad gaan. Zoals alle glazenmakers rusten ze verticaal hangend in de vegetatie, vaak in rietkragen of aan de takjes van bomen en struiken. Als je ze in de vroege ochtenddauw vindt, hangen ze nog verstijfd van de kou te wachten op de zon. Dit is het perfecte moment om met een macrolens de complexe facetogen en de verfijnde vleugeldetails haarscherp te isoleren tegen een zachte achtergrond.


Vliegende Paardenbijter | Aeshna mixta
Vliegend mannetje Paardenbijter | Aeshna mixta
Rustend vrouwtje Paardenbijter | Aeshna mixta
Rustend vrouwtje Paardenbijter | Aeshna mixta
Paardenbijter | Aeshna mixta
Paardenbijter | Aeshna mixta
Paardenbijter | Aeshna mixta
Paardenbijter | Aeshna mixta
×